به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، مراسم اختتامیه رویداد ملی طبا با حضور استاد علی اکبر رشاد، رییس شورای عالی حوزه علمیه استان تهران، حسین افشین، معاون علمی رییس جمهور، محمدرضا مخبر رییس فرهنگستان علوم و حجت الاسلام والمسلمین محمدهادی رحیمی صادق، مدیر حوزه علمیه استان تهران، امروز ۲۸ بهمن ماه در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد.
حسین افشین در این مراسم، گفت: امروز فناوری دیگر حاشیه توسعه نیست، بلکه متن قدرت و متن تمدن است. اگر کسی بخواهد درباره آینده جامعه سخن بگوید، چه در حوزه علمیه، چه در دانشگاه و چه در دولت، ناچار است نسبت خود را با فناوری روشن کند. اجازه بدهید روشن و بدون تعارف آغاز کنم؛ جهان در حال بازتعریف قواعد بازی است. روزگاری قدرت، زمین بود؛ سپس نفت و منابع طبیعی؛ بعد کارخانه. امروز قدرت یعنی توان تبدیل دانش به محصول، یعنی فناوری.
وی افزود: کشورهایی که این توان را نداشته باشند، حتی اگر سرشار از منابع طبیعی یا دارای بازار بزرگ باشند، در نهایت مصرفکننده خواهند شد و مصرفکننده در تاریخ همواره آسیبپذیر بوده است.
وی افزود: این همایش از این جهت برای من ارزشمند است که نشان میدهد حوزه علمیه فقط به دنبال حضور در آینده نیست، بلکه به دنبال ساختن آینده است و این دقیقاً همان نقطهای است که باید درباره آن صحبت کرد. طلبه امروز فقط مخاطب فناوری نیست، بلکه میتواند تولیدکننده ایده فناورانه باشد؛ زیرا فناوری، برخلاف تصور رایج، صرفاً محصول آزمایشگاه و مهندسی نیست، بلکه محصول حل مسئله است. اگر نهادی در تاریخ ایران قرنها با حل مسئله زیسته باشد، آن حوزه است.
فقه یعنی پاسخ به مسائل نوپدید
افشین گفت: فقه یعنی پاسخ به مسائل نوپدید؛ اصول یعنی روش؛ کلام یعنی چارچوب معنا؛ اخلاق یعنی مهندسی رفتار و اراده. اینها اگر درست ترجمه شوند، میتوانند به محصولی تبدیل شوند که جامعه به آن نیاز دارد.
افشین ادامه داد: امروز با مسئلهای روبهرو هستیم که فقط علمی یا اقتصادی نیست، بلکه تمدنی است. فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی، داده، پلتفرمها، زیستفناوری و امنیت سایبری در حال بازتعریف انساناند؛ تعریف حریم خصوصی، حقیقت، تربیت، خانواده و عدالت را تغییر میدهند. اینها موضوعاتی صرفاً دانشگاهی نیستند، بلکه اجتماعیاند و دقیقاً همان نقطهای هستند که حوزه میتواند نقشی بیبدیل ایفا کند.
ما نمیخواهیم فناوری صرفاً سریعتر شود؛ میخواهیم درستتر شود
افشین گفت: بنده در دولت مسئول حوزه علم و فناوری هستم و طبیعی است که از زبان سیاستگذاری و برنامه سخن بگویم، اما به صراحت عرض میکنم اگر فناوری در این کشور با اخلاق و معنا همراه نشود، خود به مسئله تبدیل خواهد شد. ما نمیخواهیم فناوری صرفاً سریعتر شود؛ میخواهیم درستتر شود. نمیخواهیم فقط هوشمندتر شویم؛ میخواهیم عادلانهتر و عقلانیتر شویم. این همان جایی است که ایدههای شما میتواند تفاوت واقعی ایجاد کند.
وی افزود: شما طلاب نسبت به بخشی از مسائل جامعه مزیت دارید. شما مسئله خانواده، تربیت، اعتیاد، طلاق، بیمعنایی، بحران هویت، فرسایش سرمایه اجتماعی و شکافهای طبقاتی و نسلی را لمس کردهاید. اینها دادههای انسانیاند و امروز در جهان فناوری، کسی موفقتر است که مسئله را بهتر بفهمد، نه کسی که فقط ابزار را بشناسد.
وی ادامه داد: این همایش میتواند یک اتفاق واقعی باشد، اگر چند شرط رعایت شود. شرط نخست آن است که ایدهها عملیاتی باشند، نه کلی. به جای آنکه بگوییم «برای خانواده کاری کنیم»، باید بگوییم یک ابزار، سامانه، مدل یا خدمت مشخص ارائه میکنیم. شرط دوم آن است که ایده قابل آزمایش باشد. پروژههای بزرگ دنیا با پیشنهادهای ساده آغاز شدهاند؛ ایده لازم نیست پیچیده باشد، بلکه باید دقیق و قابل آزمون در مقیاس کوچک باشد. شرط سوم، داشتن تیم است؛ ایده بدون تیم مانند نسخه بدون اجراست. این همایش باید شبکهای برای تیمسازی میان طلاب، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و نهادهای اجرایی ایجاد کند. شرط چهارم، داشتن مسیر روشن حمایت است.
وی گفت: در معاونت علمی، ما آماده حمایت از طرحهای واقعی هستیم؛ از سطح ایده تا محصول. این حمایت شامل پشتیبانی اولیه برای نمونهسازی، اتصال به شتابدهندهها و مراکز رشد، دسترسی به شبکه شرکتهای دانشبنیان و در مرحله بعد، کمک به ورود به بازار است.البته تأکید میکنم که حمایت از ایده صرف انجام نمیشود، بلکه از ایده قابل اجرا حمایت میکنیم؛ زیرا هدف ما برگزاری همایشی پر از سخنرانی نیست، بلکه ایجاد خط تولید راهحل است.
امروز بیش از هر زمان دیگری به فناوری نیاز داریم
وی افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری به فناوریای نیاز داریم که جامعه را آرامتر، عادلانهتر و انسانیتر کند. برخی تصور میکنند فناوری فقط سرعت، قدرت پردازش و رقابت جهانی است؛ بله، اینها هم هست، اما کارکرد مهمتر فناوری، بهبود زندگی مردم است. اگر ایدهای بتواند خانواده را مستحکمتر، تربیت را دقیقتر، مصرف را سالمتر، اعتماد اجتماعی را بازسازی یا حتی خدمات دینی را سادهتر و عمیقتر کند، در قلب مأموریت توسعه کشور قرار دارد.
افشین در پایان گفت: حوزه علمیه در تاریخ ایران یکی از ستونهای تولید معنا بوده است و امروز تمدن آینده تنها به معنا نیاز ندارد، بلکه به معنای قابل اجرا نیازمند است؛ معنایی که بتواند به نظام اجتماعی، خدمت، ابزار و محصول تبدیل شود. همایش «طبا» اگر درست فهمیده شود، یعنی همین ترجمه معنا به راهحل.
نظر شما